Nöbetçi Eczaneler
BOSNA HERSEK – Avrupa’nın İkinci Dünya Savaşı’nın ardından tanık olduğu en büyük insanlık suçlarından biri olarak kabul edilen Srebrenitsa Soykırımı’nın üzerinden 31 yıl geçti. 11 Temmuz 1995’te yaşanan katliamda hayatını kaybeden 8 bin 372 Bosnalı Müslüman erkek ve çocuk, bugün düzenlenen törenlerle bir kez daha anıldı. Acısı yıllardır dinmeyen Srebrenitsa’da gözyaşları bu yıl da sel oldu.
Bosna Savaşı sırasında Birleşmiş Milletler tarafından “güvenli bölge” ilan edilen Srebrenitsa, 11 Temmuz 1995’te Bosnalı Sırp güçlerinin kontrolüne geçti. Kente sığınan binlerce Bosnalı Müslüman, güvenlik vaadine rağmen koruma altına alınamadı. Kadınlar ve küçük çocuklar ailelerinden zorla ayrılırken, erkekler ve çocuk yaştaki erkekler sistematik şekilde infaz edildi.
Uluslararası Ceza Mahkemesi ile Eski Yugoslavya Uluslararası Ceza Mahkemesi, yaşananları soykırımolarak nitelendirdi. Katliamın baş sorumluları arasında yer alan Bosnalı Sırp lider Radovan Karadžić ile askeri komutan Ratko Mladić, soykırım, insanlığa karşı suç ve savaş suçlarından müebbet hapis cezasına çarptırıldı.
Kimlikler yıllar sonra belirleniyor
Katliamın üzerinden 31 yıl geçmesine rağmen acı sona ermedi. Toplu mezarlardan çıkarılan cenazelerin kimlik tespit çalışmaları hâlâ devam ediyor. DNA analizleri sayesinde her yıl yeni kurbanların kimlikleri belirlenirken, bazı aileler yalnızca birkaç kemik parçasına ulaşabildikleri yakınlarını yıllar sonra defnedebiliyor. Hâlen kimliği belirlenemeyen ve bulunamayan yüzlerce kişinin olduğu belirtiliyor.
Anma törenlerinde hüzün hâkimdi
Srebrenitsa-Potoçari Anıt Mezarlığı’nda düzenlenen anma törenine binlerce kişi katıldı. Kurban yakınları beyaz mezar taşları arasında gözyaşı dökerken, dünyanın birçok ülkesinden temsilciler de törene iştirak ederek dayanışma mesajı verdi. Kimliği yeni tespit edilen kurbanlar dualarla toprağa verildi.
Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nun aldığı kararla 11 Temmuz, “1995 Srebrenitsa Soykırımı Uluslararası Düşünme ve Anma Günü” olarak kabul edilmişti. Bu kapsamda her yıl dünyanın farklı noktalarında anma programları düzenleniyor.
“Unutulmaması gereken bir insanlık dersi”
Srebrenitsa Soykırımı yalnızca Bosna Hersek’in değil, tüm insanlığın ortak hafızasında derin bir yara olarak yer almaya devam ediyor. Uzmanlar, nefret söylemi, etnik ayrımcılık ve savaşın yol açabileceği sonuçların unutulmaması gerektiğini vurgularken, kurban yakınları ise adaletin ancak hakikatin korunması ve gelecek nesillere aktarılmasıyla mümkün olacağını ifade ediyor.
Aradan geçen 31 yıla rağmen Srebrenitsa’da yükselen sessizlik, insanlığa verilen “Bir daha asla” sözünün ne kadar hayati olduğunu bir kez daha hatırlatıyor.